Hoeveel koolhydraten per uur? 30, 60, 90 of 120 gram bij duursport
Hoeveel koolhydraten per uur? 30, 60, 90 of 120 gram bij duursport
Lang was 60 gram per uur de grens. Nu rijden profs op het dubbele. Hier lees je waarom, welk niveau bij jouw training of wedstrijd past, hoe je dat invult en hoe je je darmen er stap voor stap aan laat wennen.
"Hoeveel moet ik eten tijdens een lange rit of duurloop?" Na de keuze voor een product is dat de vraag die we het vaakst krijgen. Tien jaar geleden was het antwoord overal hetzelfde: hooguit 60 gram per uur. Vandaag hoor je 90 gram, en in het profpeloton zelfs 120.
Het eerlijke antwoord is dat het afhangt van hoe lang en hoe hard je gaat, en van hoe goed je darmen getraind zijn. In dit artikel koppelen we vier niveaus, 30, 60, 90 en 120 gram koolhydraten per uur, aan een concreet doel. Je leest waar de grenzen vandaan komen, hoe je elk niveau invult en hoe je in 8 weken naar 90 gram opbouwt.
De basis
Waarom we per uur rekenen
Je lichaam slaat koolhydraten op als glycogeen in je spieren en lever. Die voorraad is beperkt: bij een stevige inspanning is hij na zo'n 90 minuten tot twee uur grotendeels op. Daarna zakt je vermogen in, je tempo daalt en je ontmoet de man met de hamer. Door onderweg koolhydraten bij te tanken, houd je de motor draaiende.
We rekenen bewust in gram per uur en niet per training. Je darmen nemen koolhydraten op met een vaste snelheid, of je nu twee of zes uur onderweg bent. Denk je per uur, dan is je plan schaalbaar: je weet hoeveel je per uur nodig hebt en vermenigvuldigt dat met de duur van je wedstrijd.
ca. 90 min
gaat je glycogeenvoorraad mee bij een stevige inspanning
60 g
per uur is het maximum met alleen glucose
90 g+
per uur wordt haalbaar met glucose én fructose
De wetenschap
Waarom 60 gram lang de grens was
Je darmwand werkt als een rij loketten. Het loket dat glucose opneemt, de transporter SGLT1, verwerkt ongeveer 1 gram per minuut. Dat is 60 gram per uur, hoe fit je ook bent. Neem je meer glucose, dan gaat de opname niet sneller: de suiker blijft in je darm liggen, trekt vocht aan en bezorgt je een klotsende buik.
De doorbraak kwam toen bleek dat fructose een ander loket gebruikt, de transporter GLUT5. Combineer je glucose en fructose, dan gebruik je twee loketten tegelijk en kan je lichaam ongeveer 50% meer koolhydraten per uur verwerken. Daarom zie je op verpakkingen een koolhydratenratio als 2:1 of 1:0,8. Hoe dat precies werkt en welke ratio bij welke hoeveelheid past, lees je in ons artikel over glucose en fructose.
De vuistregel: boven de 60 gram per uur is de vorm net zo belangrijk als de hoeveelheid. Vanaf daar moet er fructose naast de glucose zitten. Je vindt die voeding in onze collecties met een 2:1 koolhydratenratio en een 1:0,8 koolhydratenratio.
Jouw niveau
Welk niveau past bij jou?
Het juiste getal hangt af van hoe lang je onderweg bent en hoe hard je gaat. Een rustige duurloop van twee uur vraagt minder dan twee uur koersen op de limiet. Gebruik de tabel als vertrekpunt en kies bij twijfel de onderkant.
| Inspanning | Koolhydraten per uur | Wat je nodig hebt |
|---|---|---|
| Korter dan 1 uur | 0 g | Water volstaat |
| 1 tot 2 uur | 30 g | Eén bron volstaat: sportdrank of een gel |
| 2 tot 3 uur | 60 g | Het startpunt voor de meeste duursporters |
| 3 uur of langer | 60 tot 90 g | Glucose én fructose zijn nu nodig |
| Lang, hard én getraind | 90 tot 120 g | Voeding met een 1:0,8 koolhydratenratio |
Houd ook rekening met je sport. Tijdens het hardlopen is je maag gevoeliger dan op de fiets, dus lopers kiezen vaker de onderkant. Fietsers en triatleten kunnen op de fiets juist de bovenkant opzoeken.
Rustige trainingen tot anderhalf uur
Voor een ontspannen duurloop of fietstocht hoef je niet zwaar bij te tanken. Een bidon sportdrank of één gel per uur houdt je scherp. Korte, rustige sessies kun je ook prima op water doen.
De standaard voor de meeste duursporters
Het juiste niveau voor wedstrijden en stevige trainingen van anderhalf tot drie uur: een halve marathon, een lange duurloop of een wielertocht. Dat is ongeveer 2 gels van 30 gram per uur, of een bidon sportdrank plus een gel. Je darmen verwerken dit doorgaans zonder problemen.
Lange wedstrijden voor gevorderden
Ben je langer dan drie uur onderweg en wil je echt presteren, op een hele marathon, een lange triathlon of een gran fondo? Dan loont 90 gram per uur. Dat vraagt om voeding met glucose én fructose en om darmen die je vooraf hebt getraind. Reken op een bidon high-carb sportdrank plus gels.
Het maximum, voor de specialist
Gebruikt door profrenners in zware koersen en triatleten op de lange afstand. Alleen haalbaar met voeding in een 1:0,8 koolhydratenratio en met serieus getrainde darmen. Geen niveau om op wedstrijddag uit te proberen. Meer daarover lees je verderop in dit artikel.
Hoe deze getallen uitpakken per afstand, lees je in ons overzicht van voeding voor een triathlon per afstand. Voor een volledig uitgewerkt schema van start tot finish is er het Ironman voedingsschema.
In de praktijk
Zo vul je elk niveau in
Je hoeft niet vast te zitten aan losse gels. Een sportdrank in je bidon levert koolhydraten en vocht tegelijk, en chews of repen zorgen voor afwisseling. De meeste sporters combineren vormen tot het totaal per uur klopt. Wij raden aan om dat binnen één merk te doen: de samenstellingen van een merk zijn op elkaar afgestemd. Zo ziet een uur eruit bij drie merken:
| Merk | 60 g per uur | 90 g per uur | 120 g per uur |
|---|---|---|---|
| Maurten | Drink Mix 160 + 1 Gel 100 (65 g) | Drink Mix 160 + 2 Gel 100 (90 g) | Drink Mix 320 + 1 Gel 160 (120 g) |
| Precision | 2 PF 30 Gel (60 g) | 3 PF 30 Gel of 1 PF 90 Gel (90 g) | Niet de eerste keuze: Precision werkt met 2:1 |
| Amacx | Energy Drink + 1 Drink Gel (60 g) | Energy Drink + 2 Drink Gel (90 g) | 3 Turbo Drink Gel (120 g) |
Twijfel je welke vorm je waar inzet, lees dan onze vergelijking van chews, gels en drink mix.
De bovengrens
En 120 gram per uur?
In het profwielrennen is 120 gram per uur inmiddels eerder regel dan uitzondering. De koolhydratenratio schuift daarbij op richting 1:0,8, dus relatief meer fructose. Het is niet alleen marketing: een studie uit 2020 onder bergmarathonlopers vond bij 120 gram per uur minder spierschade na afloop dan bij 90 of 60 gram.
Klinkt als gratis winst, maar er zitten drie voorwaarden aan:
- Je moet die energie ook verbranden. 120 gram heeft alleen zin bij lange inspanningen op hoge intensiteit.
- Je darmen moeten er maandenlang op getraind zijn, anders eindigt het experiment langs het parcours.
- Het kost meer, want je gebruikt fors meer voeding per uur.
Voor de meeste amateurs is 90 gram het optimum. 120 gram is geen doel, maar gereedschap voor speciale gevallen zoals een hete Ironman of een ultraloop. Wil je weten hoe profs dat aanpakken, lees dan ons artikel over 120 gram koolhydraten per uur.
Darmtraining
Opbouwschema: in 8 weken naar 90 gram
Veel koolhydraten opnemen is een vaardigheid, geen aanleg. Je darmen passen zich aan: train je ze stelselmatig met meer koolhydraten tijdens inspanning, dan nemen ze meer op met minder klachten. Twee vaste momenten per week zijn genoeg: een lange duurtraining waarin je je volledige racevoeding naloopt, en een kortere training met een blok op wedstrijdintensiteit terwijl je eet.
| Week | Doel per uur | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Week 1 en 2 | 60 g | 2 gels per uur, of 1 bidon sportdrank en 1 gel |
| Week 3 en 4 | 70 g | 1 bidon sportdrank (40 g) en 1 gel (30 g) |
| Week 5 en 6 | 80 g | 1 bidon sportdrank, 1 gel en een paar chews |
| Week 7 en 8 | 90 g | 1 bidon sportdrank en 2 gels |
- Verhoog pas als het huidige niveau twee trainingen op rij goed voelde. Loopt je maag ergens vast, blijf dan een week extra hangen.
- Test de exacte voeding en smaken die je op wedstrijddag wilt gebruiken.
- Drink water bij je koolhydraten. Een te geconcentreerde mix in je maag vertraagt de opname.
- Houd rekening met intensiteit. Bij een hoge hartslag krijgt je spijsvertering minder bloed. Hoe harder je gaat, hoe belangrijker licht verteerbare voeding wordt.
- Plan het zo dat je de laatste twee tot drie weken voor je race op je doelinname zit. Dan is racedag een herhaling van iets wat je al kunt.
Meer over hoe je maag went aan voeding tijdens inspanning, lees je in ons artikel over je maag trainen.
Ontdek je niveau met het Maurten Try-out pakket
Wil je testen hoe hogere hoeveelheden bij je vallen? In het Try-out pakket zit de Maurten-lijn waar veel profrenners op rijden, zodat je in je trainingen elk niveau kunt uitproberen:
- Gels: Gel 100, Gel 100 Caf 100 en Gel 160
- Drink Mix: Drink Mix 160, Drink Mix 320 en Drink Mix 320 Caf 100
- Solids: Solid 160 citroen en Solid C 160 chocolade, plus een bidon van 500 ml
FAQ
Veelgestelde vragen over koolhydraten per uur
Hoeveel gels per uur heb ik nodig?
Bij 60 gram per uur zijn dat ongeveer 2 gels van 30 gram, of een bidon sportdrank plus een gel. Bij 90 gram per uur reken je op 3 gels, of een bidon high-carb sportdrank met 1 of 2 gels. Kijk altijd naar het aantal gram koolhydraten per gel, want dat verschilt per merk.
Moet ik eten tijdens een training korter dan een uur?
Nee. Je glycogeenvoorraad is ruim genoeg voor een inspanning van een uur. Water volstaat. Bij een intensieve sessie kan een bidon sportdrank je helpen om de laatste blokken sterk te rijden of te lopen.
Is al die fructose niet ongezond?
De zorgen over fructose gaan over overconsumptie in rust, zoals dagelijks frisdrank op de bank. Tijdens duursport ligt dat anders: de fructose die je sportend binnenkrijgt, wordt vrijwel direct verbrand of door je lever omgezet in bruikbare energie. Voor gezonde sporters is fructose tijdens inspanning juist de sleutel tot een hogere opname.
Hoe nauw luistert de koolhydratenratio?
Minder nauw dan de marketing soms doet geloven. Alles tussen 2:1 en ongeveer 1:0,8 werkt; boven de 90 gram per uur schuift het optimum richting meer fructose. Belangrijker is dat er fructose naast de glucose zit en dat je totale inname klopt. Blijf daarbij binnen één merk, zodat je weet wat er in totaal in je maag belandt.
Kan ik 90 gram ook uit gewone voeding halen?
Deels. Een banaan levert ongeveer 25 gram, een witte boterham met jam zit daar niet ver vandaan. Op de fiets en bij rustige intensiteit is vast voedsel prima voor een deel van je inname. Zodra de intensiteit stijgt, wint sportvoeding het op opnamesnelheid, verteerbaarheid en gemak. De praktische middenweg: vast voedsel vroeg en rustig, gels en sportdrank zodra het hard gaat.
Tot slot
Meer is beter, tot het dat niet is
Voor de meeste duursporters is 60 gram per uur de juiste startkeuze. Train je voor een hele marathon of lange triathlon en wil je echt presteren, bouw dan rustig op naar 90 gram. 120 gram is voor specialisten met getrainde darmen, en 30 gram volstaat voor je rustige trainingen. Kies je niveau op basis van duur en intensiteit, bouw het rustig op en test alles ruim voor racedag.
Twijfel je welk niveau bij jou past?
Mail naar nu@sportvoedingdirect.nl met je sport, je afstand, hoe lang je onderweg bent en wat je doel is. Dan denken we mee welk niveau en welk merk bij je passen.
Rejoignez la liste VIP
De nouveaux articles et des conseils pratiques pour votre entraînement, et soyez les premiers informés de l'arrivée de nouvelle nutrition.











